Το πρωτάκι που τραυλίζει

Για τα πρωτάκια αύριο είναι το ξεκίνημα στο “μεγάλο σχολείο”. Θα βρεθούν σε ένα άγνωστο, καινούριο περιβάλλον, σε μια τάξη με νέα παιδιά και δάσκαλο, με υποχρεώσεις διαφορετικές από αυτές του Νηπιαγωγείου. Για το πρωτάκι που τραυλίζει, πολλοί γονείς ανησυχούν, ότι η αλλαγή αυτή θα οδηγήσει σε επιδείνωση του τραυλισμού ή στην επανεμφάνισή του. Η ανησυχία είναι εύλογη. Η μετάβαση στην πρώτη τάξη, αλλάζει τα δεδομένα στο περιβάλλον, που συνιστά μία από τις ομάδες παραγόντων που σχετίζονται με την εμφάνιση και την εξελικτική πορεία που μπορεί να έχει η διαταραχή του τραυλισμού σε ένα παιδί. Όμως, πόσο μεγάλος είναι αυτός ο κίνδυνος; Ποια παιδιά μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτα και τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Γνωρίζουμε ότι ο τραυλισμός είναι μια πολυπαραγοντική διαταραχή, αποτέλεσμα της συνύπαρξης οργανικών, γλωσσικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Οι οργανικοί και γλωσσικοί παράγοντες εξηγούν καλύτερα γιατί ένα παιδί ξεκινά να τραυλίζει, ενώ οι ψυχολογικοί και περιβαλλοντικοί ερμηνεύουν καλύτερα γιατί ένα παιδί συνεχίζει να τραυλίζει. Η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό συνεπάγεται αλλαγή στους περιβαλλοντικούς παράγοντες και πιθανώς στους ψυχολογικούς. Επομένως, ένα παιδί δεν κινδυνεύει να αποκτήσει τραυλισμό επειδή ξεκινά το Δημοτικό. Ωστόσο, η αλλαγή αυτή, μπορεί να ενεργοποιήσει την εγγενή, οργανική προδιάθεση του παιδιού να τραυλίζει που πιθανότατα να είχε δώσει συμπτώματα και σε μικρότερη ηλικία. Μπορεί επίσης, να επιδεινώσει μια δυσκολία που ήδη υπάρχει και εμφανίζεται σε ήπιο ή μεγαλύτερο βαθμό. Το παιδί που τραυλίζει ή το παιδί με προδιάθεση στο τραυλισμό έχει τον ίδιο κίνδυνο επιδείνωσης του τραυλισμού πηγαίνοντας στην πρώτη με τον κίνδυνο που μπορεί να επιφέρει οποιαδήποτε άλλη σημαντική περιβαλλοντική αλλαγή στη ζωή του.

Ένας σημαντικός παράγων που μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης ή επιδείνωσης του τραυλισμού στην πρώτη τάξη είναι η σχολική ετοιμότητα. Η ετοιμότητα δηλαδή του παιδιού, σε γνωστικό και γλωσσικό επίπεδο, να δεχθεί διδασκαλία ανάγνωσης και γραφής. Στην ηλικία των 6 χρόνων έχει πλέον ολοκληρωθεί πλήρως η ανάπτυξη του γλωσσικού συστήματος και το παιδί έχει κατακτήσει τις γλωσσικές δεξιότητες που απαιτούνται για την μετάβαση από τον προφορικό στο γραπτό λόγο. Οι έρευνες, μας δείχνουν ότι ελλείμματα στη γλωσσική ανάπτυξη επηρεάζουν την ικανότητα του παιδιού να έχει καλή ροή ομιλίας, χωρίς τραυλισμό, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύουν την εκμάθηση γραφής και ανάγνωσης, φορτίζοντας συναισθηματικά το παιδί. Επομένως, το παιδί που τραυλίζει και αρχίζει την πρώτη τάξη χωρίς να έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξη του γλωσσικού του συστήματος έχει μεγαλύτερο κίνδυνο επανεμφάνισης ή επιδείνωσης του τραυλισμού για γλωσσικούς και ψυχολογικούς λόγους. Σε αυτή την περίπτωση η λογοθεραπεία για την αποκατάσταση των γλωσσικών δυσκολιών είναι άμεσα απαραίτητη.

Η προετοιμασία του παιδιού για το «μεγάλο σχολείο», βοηθά ώστε η μετάβαση στην πρώτη να γίνει χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις. Η επίσκεψη του παιδιού συνοδεία των γονιών στον χώρο του νέου σχολείου, η γνωριμία με τον δάσκαλο ή τους μελλοντικούς συμμαθητές, η έκθεση του παιδιού στο περιεχόμενο της νέας σχολικής ζωής μέσα από τις αναλυτικές περιγραφές των γονέων, βοηθά το παιδί να «γνωρίσει» τη ζωή στην πρώτη και να είναι προετοιμασμένο για αυτό που θα βιώσει το αρχικό διάστημα. Ωστόσο, υπάρχουν παιδιά που είναι προσκολλημένα στη ρουτίνα τους, παιδιά που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις αλλαγές και η προσαρμογή τους παίρνει χρόνο. Παιδιά που υπεραντιδρούν όταν κάτι δεν τους πάει καλά ή θέλουν τα πάντα να είναι έτσι όπως τα έχουν στο μυαλό τους. Παιδιά με υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό τους που αναζητούν την επιβράβευση και την αποδοχή των άλλων ή παιδιά ιδιαίτερα ευαίσθητα και ευάλωτα. Τέτοια χαρακτηριστικά στην ιδιοσυγκρασία ενός παιδιού ασκούν πιέσεις στη ροή της ομιλίας και δυσκολεύουν την σχολική προσαρμογή. Ανάλογα με τον βαθμό των ιδιαίτερων ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών και την επίδρασή τους στη λειτουργικότητα του παιδιού, θέματα ιδιοσυγκρασίας μπορεί να παίζουν μικρό ή μεγαλύτερο ρόλο στην μετάβαση στην πρώτη τάξη, του παιδιού που τραυλίζει. Ορισμένες φορές συμβουλευτική ή και θεραπεία για την πρόληψη πιθανών συνεπειών και την ομαλή ένταξη είναι απαραίτητη.

Στο ΚΕΘΤ πιστεύουμε, ότι ένα παιδί δεν το απομονώνεις, δεν δημιουργείς ιδιαίτερες συνθήκες περιβάλλοντος για να έχει καλή ροή ομιλίας. Αντιθέτως, το ενισχύεις ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται τις επικοινωνιακές, τις κοινωνικές και τις μαθησιακές απαιτήσεις του περιβάλλοντος στο οποίο ζει. Του παρέχεις εργαλεία να διαχειρίζεται την ροή της ομιλίας του και τις επικοινωνιακές προκλήσεις των απαιτητικών περιβαλλόντων όπως αυτό της τάξης ή της ομάδας ομηλίκων. Παράλληλα, ενισχύεις την ανθεκτικότητά του στις κρίσεις των άλλων ή στις πιθανές δυσκολίες και αποτυχίες. Προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας είναι η στρατηγική της συστηματικής επιβράβευσης. Το πρωτάκι που τραυλίζει, επιβραβευμένο από τους γονείς συστηματικά για τα θετικά στοιχεία της προσωπικότητά του και για τα καθημερινά του επιτεύγματα, ενισχύεται να διαχειριστεί τις προκλήσεις του νέου σχολικού περιβάλλοντος. Η αύξηση της αυτοπεποίθησης μέσω της συστηματικής επιβράβευσης κάνει το παιδί λιγότερο ευάλωτο στον τραυλισμό και στα πιθανά σχόλια των άλλων παιδιών για την ομιλία του.

Για το παιδί που τραυλίζει από μικρό, η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό συμπίπτει χρονικά με την περίοδο που ο τραυλισμός εξελίσσεται σε μια χρόνια δυσκολία. Το πρωτάκι που τραυλίζει και δεν έχει κάνει ποτέ θεραπεία έχει πολλά να ωφεληθεί από μια εξειδικευμένη λογοθεραπευτική παρέμβαση ειδικά στο νέο ξεκίνημα. Παρότι ο τραυλισμός τείνει να γίνει μια χρόνια δυσκολία η θεραπεία μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξή του σε ποιο σύνθετα και περίπλοκα στάδια της διαταραχής. Μπορεί να υποστηρίξει το παιδί να διαχειρίζεται την ομιλία του και την επικοινωνία του αποτελεσματικά. Μπορεί επίσης, να οδηγήσει το παιδί να κάνει όλα όσα θα έκανε στο σχολείο και στη ζωή του αν δεν τραύλιζε, αδρανοποιώντας με αυτό τον τρόπο την διαταραχή του τραυλισμού, αφήνοντας ακέραια τη λειτουργικότητα του παιδιού. Στο ΚΕΘΤ υποστηρίζουμε το πρωτάκι που τραυλίζει και τους γονείς του με κατάλληλα, εξειδικευμένα προγράμματα διερεύνησης και θεραπείας, για αυτή την ηλικία. Διαβάστε αναλυτικές πληροφορίες στη νέα σελίδα του ΚΕΘΤ www.travlismos.gr  και επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσετε τις ανησυχίες σας και τους προβληματισμού σας.

Comments are closed.
Επικοινωνία

Για οποιαδήποτε απορία και εκδήλωση ενδιαφέροντος μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας
  • Γεωργίου Μπάκου 9, 11524, Αθήνα.
  • +30.210.691.6094
  • +30.210.691.6094
  • info@travlismos.gr
Translate »